سر انجام پس از نزدیک به پنج ماه پاکستان با افغانستان توافق کردهاست که حریم فضاییاش را به روی پروازهای افغانستان باز کند.
محمد قاسم وفاییزاده رئیس اداره مستقل هوانوردی ملکی روز چهارشنبه به رادیو آزادی گفت، بربنیاد زمان تعیین شده از سوی پاکستان، آن کشور باید در ۱۴ جون سال روان حریم فضاییاش را بروی پروازهای افغانستان باز کند: “توافقاتی که میان رهبری افغانستان و پاکستان صورت گرفته است توقوع ما این است که در ۱۴ یعنی تا دو روز دیگر که تاریخ منع پرواز در حریم فضایی پاکستان پایان مییابد این محدودیت دوباره تمدید نه شود و جریان ترافیک هوایی به حالت عادی برگردد.”
ظاهراً امید چندانی برای عملی شدن این وعده پاکستان هم محسوس نیست چنان که آقای وفایی زاده میگوید انتظار دارند پاکستان بار دیگر اقدام به چنین تصمیم نکند.
در بیست و هفتم فبروری سال روان میلادی و پس از آن که نظامیان هندی بالای بخش هایی از کشمیر زیر کنترول پاکستان حمله کردند آن کشور نیز حریم فضاییاش را به روی پروازهای خارجی به ویژه کابل-دهلی بست.
در حال حاضر پروازها از کابل به دهلی جدید با استفاده از فضای ایران و آبهای عمان صورت میگیرد که به گفته اداره مستقل هوانوردی ملکی این مسیر بسیار زمانگیر و پُر هزینه است.
این اداره میگوید، این اقدام پاکستان سبب کاهش ۹۰ درصدی پروازهای عبوری از حریم هوایی افغانستان شدهاست.
این زیان، تنها به افغانستان نه بلکه به بسیاری از کشورهای منطقه که از حریم پاکستان استفاده میکردند وارد شدهاست.
اکنون تنشها میان پاکستان و هند پایان یافته است و اما جریان ترافیک هوایی هنوز به حالت عادی بازنگشته است.
اداره مستقل هوانوردی ملکی میگوید، بیشترین زیان اقتصادی از این رهگذر به افغانستان وارد شده و این وضعیت بر پاکستان نیز بیتأثیر نبودهاست.
اما پاکستان با این کار چه میخواهد و آیا این کشور تا دو روز دیگر حریم فضاییاش را به روی پروازها خواهد گشود؟
سفارت پاکستان در کابل به رادیو آزادی در باره اینکه دلیل ادامه این کارش چه است پاسخ نمیدهد و اما یک منبع در این سفارت میگوید که هر گونه تصمیم در باره پایان بخشیدن و یا تمدید منع پرواز در حریم هوایی پاکستان را وزارت خارجه آن کشور میگیرد.
خالد سادات یکی از کارشناسان روابط بینالملل در مورد این اقدام پاکستان میگوید یگانه دلیل این کار پاکستان وارد کردن فشار سیاسی به افغانستان و دور ساختن روابط این کشور و هند است: “اگر از نگاه دیپلوماتیک این معضل حل نشد، میماند به مذاکره و این ربطی دارد به حکمیت که چندین جناح شریک میشوند که سازمان ملل یک آدرس است و افغانستان میتواند در محکمه حقوق بینالملل و عدالت بینالمللی اقامه دعوی کند و خسارۀ که از پاکستان دیده خواستار آن شود.”
در این میان، خان جان الکوزی معاون اتاق تجارت و صنایع افغانستان میگوید روزانه افغانستان از این بابت یکصد هزار دالر زیان دیده است و در نزدیک به پنج ماه گذشته محاسبه آنان نشان میدهد که ۲۵ میلیون دالر به تجارت افغانستان صدمه اقتصادی رسیده است.
