سونیتا مادری که پنج فرزند خردسال دارد از فقر و ناداری به ستوه آمده است.
او بیوه است و در خانه کرایی زندگی میکند. سونیتا میگوید از راه کارگری در خانههای مردم هزینۀ خانوادهاش را تأمین میکند.
او میگوید، اکنون مشتریانش کمتر برای انجام کارهای خانه برایش زنگ میزنند و درمانده است که چگونه شکم گرسنه فرزندانش را سیر کند.
به روایت او، برخی شبها حتی نانی برای خوردن ندارند و بیشام سر بر بالین میگذارند: “به خانههای مردم به کالاشویی میروم دوصد یا سهصد میشود به اولادهایم چیزی به خوردن میخرم، صاحب خانه پشت کرای خود میایه اما داده نمیتوانم، یک روز میاید، دیگه روز میاید بالاخره چند روز پیش برایم گفت وقتی کرایه خانه را داده نمیتوانی از خانه بیرون شو.”
قصه فقر و غم نان در افغانستان هر روز دامنش فراختر میشود.
افزایش نرخ بیکاری همزمان با حاکمیت طالبان از یکسو و افزایش بهای مواد اولیه از سوی دیگر افغانستان را بهسوی یک بحران بشری کشانیده.
مرجان وفا باشنده هرات میگوید به علت افزایش بهای آرد، نانوایی مقابل خانهشان کارش را متوقف کرده است.
او خواهان مدیریت نرخ بهای مواد اولیه و سوخت است: “مردم در زمستان نیاز به بیشترین کمک دارند، جامعه جهانی باید به این موضوع رسیدگی کند، تاجران ما باید به این موضوع رسیدگی کنند، متاسفانه اوضاع طوری شده که برخی تاجران از این وضعیت سوء استفاده میکنند.”
این در حالی است که بهای دالر به بلندترین حد خود در بیست سال اخیر رسیده است.
نرخ تبادله دالر در برابر افغانی که پیش از حاکمیت طالبان از مرز هشتاد افغانی بلند نمیرفت، اکنون بهای هر دالر به ۱۲۲ افغانی رسیده است.
حاجی دادگل معاون شورای سراسری صرافان افغانستان به رادیو آزادی علت آنرا تقاضا برای دالر از سوی مردم میداند و میگوید آنان پیشنهادات خود را برای مدیریت بهای دالر به مسئولان بانک مرکزی ارایه کرده اند: ”نرخها معمولاً بر اساس عرضه و تقاضا تعیین میشود، تقاضا برای دالر بسیار زیاد است ما پیشنهادات مشخص خود را برای کنترل نرخ افغانی به ریاست دافغانستان بانک ارائه کردیم و این بانک تعهد کرده که برای حل این مشکل عنقریب اقدام میکند؟”
امرالله صالح معاون اول ریاست جمهوری حکومت پیشین نیز در صفحه فیسبوک خود ادعا کرده که سقوط نظام بانکی کشور، قرار گرفتن بانک مرکزی در اختیار شبکه حقانی و جلوگیری از تبادله آزادانه ارز خارجی از دلایل کاهش ارزش پول افغانی است: “سقوط پول افغانی ادامه خواهد داشت مگر اینکه این گروه از لجاجت دست بردارد و برای بهبود وضعیت تمکین به ارادۀ مردم نماید.”
رادیو آزادی تلاش کرد دیدگاه تازه طالبان را در باره افزایش بهای دالر و گفتههای معاون پیشین ریاست جمهوری داشته باشد اما با تلاش زیاد آنان دستیاب نشدند.
اما بانک مرکزی افغانستان در اعلامیهای روز یکشنبه (۲۱ قوس ۱۴۰۰) گفته که در تلاش است تا از هر طریق ممکن به معضل افزایش نرخ دالر در برابر افغانی رسیدگی صورت گیرد.
این بانک همچنان اعلام کرد که سومین بسته کمکهای بشردوستانه به ارزش ۱۹.۲ میلیون دالر امریکایی برای کمک به مردم افغانستان به بانک بینالمللی افغانستان انتقال یافته است.
در اعلامیۀ این بانک گفته نشده است که این کمکها چرا به بانک بینالمللی افغانستان واریز میشوند.
در اعلامیهای که در سایت رسمی این بانک منتشر شده، مسئولان بانک مرکزی افغانستان ابراز امیدواری کردند که با آمدن این بستههای کمکی ارزش پول افغانی در مقابل ارزهای خارجی در حالت مطلوب قرار گیرد.
بسته اول کمکهای بشردوستانه به ارزش ۱۶ میلیون دالر در ۱۱ قوس سال روان از طریق دفتر هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) به افغانستان رسید و بسته دوم نیز در ۱۶ قوس به افغانستان کمک شد اما مقدار آن مشخص نشد.
افزون بر این روز دوشنبه یانیس لینارچیچ کمیشنر اتحادیۀ اروپا در بخش مدیریت بحران در تویتی از انتقال بسته کمکی جدید به کابل خبر داده است.
به گفته او اتحادیه اروپا و شرکایش ۲۸۰ تُن مواد غذایی، ادویه و تجهیزات در بخش مبارزه با بیماری کووید-۱۹ را در سال جاری به افغانستان کمک کرده اند.
