موسسۀ دیدبان انتخابات شفاف افغانستان مى گويد که چالش ها در روند رايدهى که شفافيت انتخابات را زيرسوال برده؛ ناشى از مديريت ضعيف مسئولان کميسيون انتخابات مى باشد و رییس جمهور بايد اين مسئولان را مورد بازپرس قرار دهد.
حبیب الله شینواری يکتن از مسئولان موسسۀ دیدبان انتخابات شفاف افغانستان (ایتوا) در نشست خبرى که به هدف ارایه یافته های این نهاد از پروسۀ انتخابات ولسى جرگه برگزار شد افزود با آنکه بيشترين مشکلات در روند رايدهى ناشى از مديريت ضعيف مسئولان کميسيونهاى انتخاباتى بوده؛ اما تا کنون هیچ مرجعی حاضر نشده تا مسئولین کمیسیون ها را در چالش هایی که در انتخابات ولسى جرگه وجود داشت، مورد باز پرس قرار دهد .
وی، ناوقت باز شدن برخى مراکز رایدهی، مشکل درفهرست رایدهندگان، دوام کمپاین، ممانعت از حضور ناظرین ومشاهدین ، خرابی سیستم بایو متریک، عدم بیطرفی کارمندان ، مداخلۀ نیروهای امنیتی ومقامات دولتی ، رایدهی افراد زیر سن ، رایدهی با استفاده از اسناد جعلی وبسته شدن مراکز رایدهی را از جمله مواردى خواند که روند رايدهى انتخابات ولسى جرگه را با چالش مواجه کرد .
منبع درعين حال، اظهار اميدوارى کرد که کميسيون هاى انتخاباتى، ازاين مشکلات درس عبرت گرفته تلاش کنند چنين مشکلات درانتخابات رياست جمهورى که قراراست در٣١ حمل سال آينده برگزارمى شود، تکرار نگردد .
برپايۀ معلومات شینواری ، ایتوا به همکارى ١٢٠٠ ناظراين نهاد، در ۱۲ ولایت ۷۱۵مرکز رایدهی در روند رايدهى انتخابات ولسى جرگه را تحت پوشش ونظارت قرارداده وبيشترين مشکلات اعم ازتخنيکى وامنيتى را در ولایت هاى کابل ، هلمند ، هرات ، ننگرهار، جوزجان و کندهار به ثبت رسانيده اند.
وى افزود که یافته های ابتدایی ایتوا نشان می دهد که ۲۴۷محل تحت پوشش ایتوا که ٣٥ درصد اين محلات زنانه بوده، در۷۱مرکزرایدهی به دلایل امنیتی ، بی نظمی های اداری ، کمبود مواد انتخاباتی وکمبود کارمندان یا بسته بودند ویا در جریان رایدهی بسته شدند که امکان بروز دستبرد به آرای این محلات قابل پیش بینی می باشد .
افزون برآن وى گفت که عدم آشنایی کارمندان مراکزو محلات رایدهی تحت پوشش ایتوا در مورد پروسیجرهای روند رایدهی ، هماهنگی ضعیف میان کمیسیون انتخابات و شکایات درجریان روز های رایدهی ، نبود جای مشخص برای ناظرین ونمایندگان کمیسیون شکایات انتخاباتی در مراکز رایدهی ، ازدیاد ناظرین کاندیدا در برخی از محلات رایدهی که باعث بی نظمی ها در برخی موارد منجر به تقلب انتخاباتی در همان محلات رایدهی گردید، از جمله چالش های دیگر درجریان انتخابات شمرده شده است .
ازسويى هم درگزارش يافته هاى موسسۀ دیدبان انتخابات شفاف افغانستان ازروند انتخابات ادعا شده که برخى افراد، از آنسوی سرحد با شناسنامه های پاکستانی دربرخى محلات راى داده اند.
ايتواگفته است: “يکتعداد افراد ازآنسوى سرحد با اخذ تذکره افغانی وبا گرفتن يک مقدار پول ازکاندایدای مشخص برای شان رای داده اند.”
دراين نشست خبرى، کاپى نوارتصويرى با رسانه ها شريک شد که نشاندهنده برخى تخلفات وتقلبات ازسوى برخى افراد درروز انتخابات مى باشد.
دراين نوارتصويرى، ديده مى شود که برخى رايدهندگان دو تا سه نفر يکجا درپشت غرفه مخصوص رايدهى قرارداشته وبا مشوره هم راى ميدهند ، ضمنا تصويربرخى نامزدان درمحل رايدهى به راى دهندگان نشان داده ميشود .
شاه محمود مل يکتن ديگر ازمسئولان اين نهاد درنشست امروزگفت: « ما از کمیسیون مستقل انتخابات منحیث نهاد اداره کننده انتخابات درکشورو کمیسیون رسیدگی به شکایات منحیث نهادی که تامین کننده عدالت انتخاباتی از طریق شناسایی و بررسی اعتراضات وشکایات انتخاباتی می باشد، صمیمانه می خواهیم تا در هماهنگی نزدیک با نمایندگان نامزدان ، نهاد های جامعه مدنی و رسانه ها، میکانیزم و تدابیر شفاف و عادلانه را برای حل مشکلات وبی نظمی های مشاهده شده اتخاذ نمایند تا از یک طرف قناعت جوانب ذیدخل در پروسه حاصل گردیده وازطرف دیگراعتمادمردم بالای این پروسه احیا گردد.)
وی ابراز امیدواری کرد که کمیسيون های انتخاباتی درجریان قرنطین ، تفتیش و باز شماری آراء و رسیدگی به شکایات، به این اصل توجه جدی نموده و با کاندیدان بنابرملحوظات سیاسی ، قومی ، مذهبی و زبانی و یا تعلق آنها به یک جریان سیاسی مشخص برخورد صورت نگیرد.
دراين نشست، کاپى گزارش ابتدايى ديده بان انتخابات وشفافيت افغانستان (ايتوا) از نظارت روند رايدهى با رسانه ها شريک گرديد که برعلاوه موضوعات فوق دراين گزارش از رييس جمهورکشورخواسته شده تا در پيوند به مديريت ناسالم مسئولان کميسيون مستقل انتخابات که سبب ايجاد مشکلات تخنيکى درپروسه رايدهى گرديد، بايد اين مسئولان را ازسوى مراجع عدلى وقضايى مورد بازپرس قراردهند .
