در منظره‌ی وسیع و ناهموار سن‌کیانگ داستانی در حال شکل‌گیری است که نه تنها روایت جهانی از این منطقه‌ی وسیع بلکه روایت جهانی از فرایند تولید پنبه را به چالش می‌کشد.
طبق گزارش تلویزیون جهانی چین، سال‌هاست که تیترهای خبری در سایه‌ی اتهامات کار اجباری در صنعت پنبه، قرار گرفته‌اند اما یافته‌های میدانی از فرایند تولید پنبه داستان کاملا متفاوتی را روایت می‌کند.
پیشتر سرویس جهانی بی‌بی‌سی ادعایی مبنی بر کار اجباری در صنعت پنبه در چین را مطرح کرده بود که عواقب ملموسی به همراه داشت و بسیاری از گروه‌های بین‌المللی همکاری خود را تولیدکنندگان پنبه در چین قطع کردند.
اما واقعیت میدانی و پژوهش مستقل یک روزنامه‌نگار از تایوان نشان می‌دهد که حاصل سفرش به سین‌کیانگ و مصاحبه با مردم محل و دانشجویان است، خلاف این را ثابت می‌کند.
کای یون‌لونگ، خبرنگاری که از تایوان برای بازدید از خواستگاه پنبه، جایی که یک‌پنجم پنبه‌ی جهان در آنجا تولید می‌شود، رفته بود، گزارش داده است که ادعای «کار اجباری» در صنعت تولید پنبه، حداقل طبق یافته‌های او، «بی‌اساس» است.
کای پس از سفرش به اورومچی، مرکز سین‌کیانگ و مصاحبه با دانشگاهیان در این مورد، عازم الار می‌شود، شهری در مرکز اتهامات، تا با یک کشاورز محلی در تولید پنبه صحبت کند.
کشاورز محلی می‌گوید که منطقه‌ی آنها به سرعت پیشرفت کرده و شیوه‌ی زندگی مردم نیز به سرعت در حواشی سین‌کیانگ تغییر کرده است. به گفته‌ی او، قبلا مردم محل دام‌داری می‌کردند و سالانه فقط چند هزار یوان درآمد داشتند اما با رونق صنعت پنبه، اکنون درآمد او به حدود ۸۰۰هزار یوان در سال می‌رسید.
این کشاورز که از او به اسم لیان دودو نام برده شده، توضیح می‌دهد که منطقه‌ی آنها در سایه‌ی رشد صنعت پنبه، به سرعت دگرگون شده و اکنون تمام جاده‌ها در این منطقه آسفالت شده و از برق همیشگی برخوردار اند.
صنعت پنبه که تا همین چند سال قبل عمدتا مبنی بر تلاش مردم بود و آنها در بخش‌های کاشت و برداشت به صورت بی‌وقفه تعامل داشتند، اکنون ماشین‌هایی برای برداشت پنبه در آنجا تقریبا بخش عمده‌ی کار را از روی دوش کشاورزان برداشته است.
ماشین پنبه‌چین قادر است ۲۰۰ مو (تقریبا ۳۳ هکتار) را در یک روز برداشت کند، در حالی که بدون ماشین، چهار نفر به سختی یک مو را در روز برداشت می‌کنند و در دیگر بخش‌های تولید پنبه نیز ماشین‌آلاتی به کار افتاده است که بخش عمده‌ی کار را به آسانی و به سرعت انجام می‌دهد.
تلویزیون جهانی چین این روند میکانیزه را «آسان و کارآمد» توصیف کرده است به نوعی که ماشین مخصوص فشرده‌سازی پنبه، در ۱۵ دقیقه یک «تخم طلایی» دو تنی را فشرده‌سازی و بسته‌بندی می‌کند.
