روزا اوتونبایوا، نماینده خاص سرمنشی سازمان ملل در افغانستان، طی بازدید از گذرگاه مرزی اسلام‌قلعه، از وضعیت بازگشت مهاجرین سخن گفت و بر ضرورت حمایت عاجل و گسترده جامعه بین‌المللی برای پاسخ به نیازهای ضروری مهاجرین تاکید کرد.
او با اشاره به بازگشت روزانه ده‌ها هزار بازگشته که در تاریخ منطقه کم‌نظیر است، این پدیده را چالشی بزرگ برای وجدان جمعی بشریت توصیف کرد.
اوتونبایوا پس از دیدار با خانواده‌های بازگشتی، نمایندگان سازمان‌های کمکی و مقامات محلی اظهار داشت که بازگشت این خانواده‌ها که بسیاری از آن‌ها سال‌ها پیش به دلیل جنگ از کشور خارج شده بودند، به جای خوشحالی، با خستگی عمیق، آسیب‌های روانی و عدم اطمینان فراوان همراه است.
نماینده خاص سازمان ملل هشدار داد که حجم عظیم بازگشت‌های ناگهانی و غالباً اجباری، زنگ خطری جدی برای جامعه جهانی است که باید هرچه سریع‌تر برای رسیدگی به این بحران انسانی وارد عمل شود.
این درحالیست که بیش از ۱.۳ میلیون افغان در سال ۲۰۲۵ بازگشته‌اند، که این امر فشار سنگینی بر جوامع فقیر کشور وارد کرده است.
زنان و کودکان با خطرات جدی‌تری مواجه‌اند، چرا که دسترسی آن‌ها به خدمات اولیه و حمایت‌های اجتماعی به شدت محدود است.
عملیات بشردوستانه به دلیل کمبود بودجه با چالش‌های جدی مواجه شده و انتخاب‌های دشواری میان تأمین غذا، سرپناه و ایمنی ایجاد کرده است.
اوتونبایوا بر ضرورت کمک‌های عاجل برای بازسازی جوامع بازگشتی، از جمله برنامه‌های معیشتی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها تأکید کرد.
نماینده سازمان ملل از اهداکنندگان و دولت‌های منطقه خواست تا با منابع، هماهنگی و عزم جدی وارد عمل شوند.
او همچنین بر اهمیت گفتگوی منطقه‌ای با کشورهایی مانند ایران و پاکستان برای توقف بازگشت‌های غیرمنظم و تضمین اخراج ایمن و داوطلبانه تأکید کرد.
