شاید مجبور شوید برای ادامه تحصیل و ورود به رشتهای خاص یا پذیرفتهشدن در مؤسسهای پژوهشی در مصاحبه شرکت کنید. این مصاحبهها تا حدی مثل مصاحبههای کاری هستند، پس لازم است خودتان را آماده کنید. معمولا روند مصاحبه از پیش تعیین شده است، اما ممکن است مصاحبهکنندگان برای سنجش توانایی یا واکنش شما برنامهای غافلگیرکننده ریخته باشند. در این مقاله نکات و پیشنهاداتی را میگوییم که شانس قبولی شما افزایش میدهند. در ادامه ۱۵ توصیه کاربردی برای افزایش شانس موفقیت در مصاحبه تحصیلی را بخوانید.
بیشتر دانشگاهها بهدلیل برنامه کاری سنگینشان فرصت کافی ندارند که زمان مصاحبه را تغییر بدهند، بنابراین باید خودتان را برای زمان اعلامشده آماده کنید. حتی اگر زمان مصاحبه تغییر کند، این موضوع را زودتر به شما اطلاع میدهند. پس حواستان را جمع کنید که بهخاطر سهلانگاری مصاحبه را از دست ندهید.
اگر برای شرکت در مصاحبه لازم است به شهر یا کشور دیگری بروید، حتما برای رفتوبرگشت و اقامت خود برنامهریزی کنید.
۲. برای مصاحبه آنلاین آماده باشید
در سالهای اخیر و با توجه به شیوع ویروس کرونا، بسیاری از دانشگاهها و مؤسسات پژوهشی مصاحبههای خود را مجازی برگزار میکنند. شرکتکردن در جلسه مجازی آمادگیهای خاص خودش را میطلبد، از جمله:
- دسترسی به اینترنت پرسرعت؛
- پوشیدن لباس مناسب؛
- انتخاب محیطی آرام؛
- آمادهکردن لپتاپ.
۳. مکان دقیق مصاحبه را از قبل شناسایی کنید
گاهی دانشگاهها مصاحبه را در اتاقها یا سالنهای مختلفی انجام میدهند. محیط دانشگاه نیز اغلب بزرگ است، پس از قبل سری به محل مصاحبه بزنید. این آشنایی با محیط استرس شما در روز مصاحبه را نیز کاهش میدهد.
۴. به این فکر کنید که چرا این رشته یا موقعیت آموزشی خاص را میخواهید
بهاحتمال زیاد یکی از پرسشها درباره مسیری است که پیمودهاید و انتخابی که میخواهید انجام دهید. دلایل خود را روی کاغذ بنویسید و سعی کنید پاسخهایتان صادقانه و شفاف باشند.
۵. درباره مصاحبهکنندگان اطلاعات کسب کنید
معمولا نام مصاحبهکنندگان در دعوتنامه قید شده است یا از تجربیات مصاحبهشوندگان قبلی میشود پی برد چه کسانی روز مصاحبه مقابل شما خواهند نشست. بهاحتمال زیاد تعدادی از آنها استادان همان رشته مدنظر شما هستند، پس خوب است مقالات و کتابهایشان را پیش از مصاحبه مرور کنید و با نگرش آنها آشنا شوید. این آشنایی شما را برای تعامل بهتر با ایشان حین مصاحبه آماده میکند.
۶. درباره دانشگاه و رشته مدنظر تحقیق کنید
حتما پیش از شرکت در مصاحبه، درباره دانشگاه، تاریخچهاش، افتخاراتش و نیز رشته تحصیلی مدنظر خود تحقیق کنید. از جدیدترین رویدادها و تحولات رشته مدنظر خود شناخت کافی کسب کنید.
علاوه بر دانشگاه، درباره دانشکده نیز تحقیق کنید مثلا اعضای هیئتعلمی چند نفرند و دانشگاه چه دستاوردهای مهمی داشته است. همه اینها به مصاحبهکنندگان نشان میدهد که شما واقعا دوست دارید به آن مجموعه بپیوندید.
۷. پرسشهای خود را آماده کنید
مصاحبه گفتوگوست، نه جلسه پرسش و پاسخ یکطرفه. پیش از مصاحبه، پرسشهای خود را آماده کنید و از فرصتی که در اختیار شما قرار داده میشود برای طرح پرسشهایتان بهره بگیرید.
بهتر است پرسشهایی را مطرح کنید که پاسخشان در سایت دانشگاه یا دانشکده نباشد. مثلا میتوانید درباره توصیههای خاص استادان برای موفقیت در این رشته بپرسید یا درباره چیزهایی که از دانشجویان این رشته انتظار میرود.
این پرسشها باید طوری باشند که اشتیاق شما به این رشته را نشان بدهند.
۸. آماده مصاحبههای گروهی باشید
در برخی رشتههای دانشگاهی مصاحبهشوندگان گروهی مصاحبه میشوند تا از این طریق مهارتهایشان ارزیابی شود. در این مواقع سعی کنید تا حد امکان در بحث و گفتوگو شرکت کنید.
۹. به رزومه خود مسلط باشید
رزومهتان شما را به این مرحله رسانده است. مصاحبهکنندگان حتما پرسشهایی درباره محتوای رزومهتان میکنند و شما باید آماده باشید توضیحات لازم را بدهید. پس حتما رزومه خود را مرور کنید و به عناوین و بخشهای مختلفش مسلط باشید.
۱۰. مصاحبه را شبیهسازی کنید
با کمک دوستان یا مشاورتان مصاحبه را شبیهسازی کنید. این کار آمادگی شما را برای شرکت در مصاحبه بیشتر میکند و خطاهای زبان بدن را کاهش میدهد.
۱۱. لباس مناسب بپوشید
مصاحبههای دانشگاهی بهاندازه مصاحبههای کاری رسمی نیستند، اما همچنان لازم است لباسی مناسب برای شرکت در مصاحبه به تن داشته باشید. اینکه چه لباسی مناسب است به عواملی مانند رشته و جو دانشگاه بستگی دارد. مثلا پوشیدن کتشلوار برای شرکت در مصاحبه رشتهای هنری شاید بیشازحد رسمی به نظر برسد در حالی که برای رشتههای بازرگانی ضروری است.
۱۲. ابزار لازم را همراه داشته باشید
برای شرکت در مصاحبه رشتههای دانشگاهی مختلف، باید ابزار و وسایل متفاوتی را همراه داشته باشید. مثلا اگر متقاضی رشته موسیقی هستید، سازتان را فراموش نکنید. آنهایی که متقاضی پذیرش در رشتههایی مانند معماری یا طراحی هستند نیز باید برخی از نمونهکارهای خود را همراه داشته باشند تا در صورت نیاز به مصاحبهکنندگان ارائه کنند.
البته صرفا همراهداشتن این ابزار کافی نیست. باید از قبل تمرین کنید و آماده باشید دربارهشان توضیح بدهید یا از آن وسایل استفاده کنید. حواستان به زمان باشد و تمام تلاشتان را بکنید که ارائه شما بیش از زمان مصاحبه نباشد.
به یاد داشته باشید که چه بخواهید سازی بنوازید و چه مدلی از طرحتان را ارائه کنید باید بهترین کارتان باشد، چیزی که تواناییهای منحصربهفرد شما را به نمایش بگذارد.
۱۳. مهارتهای خود را با نیازها هماهنگ کنید
سعی کنید مهارتهایی را به نمایش بگذارید که دانشگاه یا مؤسسه پژوهشی به آنها نیاز دارد. اینطوری مصاحبهکنندگان میفهمند که شما به درد این رشته میخورید. اگر برای شغل تدریس درخواست دادهاید، روی سوابق تدریستان و اگر برای ورود به مؤسسهای پژوهشی درخواست دادهاید، روی سوابق پژوهشی و مقالات و پروژههای علمیتان تأکید کنید.
۱۴. از شبکه دوستان و همکارانتان کمک بگیرید
وقتی برای مصاحبه دعوت شدید، خبرش را پیش خودتان نگه ندارید. این احتمال وجود دارد که همدانشگاهی، همکار یا همکلاسی شما یکی از مصاحبهشوندگان را بشناسد یا درباره آن دانشکده یا مؤسسه اطلاعاتی ارزشمند داشته باشد.
۱۵. شب قبل از مصاحبه خوب بخوابید
این توصیه نه فقط برای شرکت در مصاحبه تحصیلی، بلکه برای تمام جلسات مهم است. مثل شبهای امتحان رفتار نکنید که تا پاسی از شب مشغول درسخواندن و جمعآوری اطلاعات بودید.
چند نمونه از پرسشهای مصاحبه تحصیلی
وقتی بدانید که قرار است با چه پرسشهایی روبهرو بشوید، استرس کمتر و عملکرد بهتری خواهید داشت. اینها چند نمونه از پرسشهای پرتکرار در مصاحبههای تحصیلی هستند:
- چرا میخواهید در این رشته تحصیل کنید؟
- چرا این دانشگاه را انتخاب کردید؟
- چگونه خودتان را توصیف/معرفی میکنید؟
- علایق اصلی شما چیست؟
- نقاط قوت و ضعف شما چیست؟
- از کدام دستاورد خود احساس افتخار میکنید؟
- برنامه شغلی شما چیست؟ آینده شغلی خودتان را چطور میبینید؟
- چرا ما باید این موقعیت/فرصت را به شما بدهیم؟
علاوه بر این پرسشهای کلی، حتما پرسشهایی تخصصی درباره رشته تحصیلی مدنظرتان هم پرسیده خواهد شد. مثلا اگر متقاضی تدریس باشید، از شما خواسته خواهد شد مبحثی از رشته خود را تدریس کنید.
به یاد داشته باشید که اگر متوجه سؤالی نشدید، اشکالی ندارد بخواهید آن را تکرار کنند یا بیشتر توضیح بدهند.
شما بگویید
شما چه تجربیاتی از شرکت در مصاحبههای تحصیلی دارید؟ لطفا تجربهها و نظرات خود را با ما و سایر خوانندگان در بخش ارسال دیدگاه به اشتراک بگذارید.
