یک نظرسنجی دیدهبان شفافیت افغانستان، نشان میدهد که نهادهای عدلی و قضایی و معارف کشور فاسدترین نهادهای حکومت افغانستان استند.
دیدهبان شفافیت، یافتههای این نظرسنجی را امروز در کابل همهگانی ساخت. این نظرسنجی که در درازای دوسال انجام شده، با ۸ هزار تن در ۳۴ ولایت کشور در بارۀ فساد اداری گفتوگو شده است.
مهمترین یافتههای دیدهبان شفافیت از این نظرسنجی این است که ۱۴ درصد از مصاحبه شوندهگان به این باور استند که دادگاهها فاسدترین نهادها در افغانستان استند، ۱۰درصد وزارت معارف را فاسدترین نهاد گفته اند و ۹ درصد از مصاحبه شوندهگان هم از لوی سارنوالی همچون فاسدترین نهاد در افغانستان نام بردهاند.
سید اکرام افضلی، رییس دیدهبان شفافیت افغانستان که امروز یافتههای این نظر سنجی را همهگانی میساخت، گفت: «نهادهای عدلی و قضایی و معارف و نهادهای دیگری که از فاسدترین نهادها نام برده شده اند، اما این را باید هم در نظر بگیریم که ما شاید هفده سال دیگر نداشته باشیم ما باید در دوسال آینده یا خودرا اصلاح کنیم، حکومت را اصلاح کنیم، نظام را اصلاح کنیم ویا این است که خدا نخواسته با یک بدختی دیگر روبرو خواهد شدیم.»
در این نظرسنجی، فساد در کمیسیونهای انتخاباتی نیز برجسته دانسته میشود – چیزیکه رییس کمیسیون رسیدهگی به شکایتهای انتخاباتی نیز آن را رد نمیکند و قانون انتخابات را فسادزا و تبعیض آمیز میداند.
عبدالعزیز آریایی میگوید: «تا زمانی که به صورت نهادمند اصلاحات گسترده و واقعی بین اقشار مختلف در جامعه افغانی ما برای اصلاحات در کمیسیونهای انتخاباتی کار نشود و اطمینان حاصل نشود که کمیسیونهای انتخاباتی کار درست میکنند، فساد در افغانستان ریشهکن نمیشود.»
این در حالی است که رییسجمهور غنی، امروز در مراسم گرامیداشت از روز بینالمللی مبارزه با فساد که در ارگ برگزار شده بود، تلاشهای حکومت در کار مبارزه با فساد اداری را چشمگیر دانست: «کی باور داشت که سارنوال ما و قاضی ما به اساس فساد تصمیم نمیگیرند. از جناب قاضی القضات صاحب، لوی سارنوال صاحب و تمام دستگاه عدلی و قضایی تشکر میکنم. خاصتأ به یاد داشته باشید که هزاران دوسیه سالها لاینحل مانده بود امروز فضل خداوند در سترۀ محکمه افغانستان دوسیهها اگر بسیار بماند از یک ربع تا به ربع دیگر است.»
در این نشست، تدامیچی یوماماتو، فرستادۀ ویژۀ سازمان ملل متحد برای افغانستان هم از پیامدهای فساد اداری یادآور شد: «فساد اداری، امنیت ملی افغانستان را مخدوش میسازد و میتواند که در آینده بر کمکهای جامعه جهانی نیز اثر بگذارد.»
جان بس، سفیر امریکا در کابل نیز که در این مراسم شرکت کرده بود، گفت: «این بسیار مهم است که عملی شدن قانون را گواه باشیم، از این میان چیزی که بسیار قابل توجه است این است که از ثبت دارایی ها اطمینان حاصل شود و مشخص گردد که این داراییها درست هستند و به مردم حقیقت گفته شود.»
با این همه، یافتههای دیدهبان شفافیت افغانستان نشان میدهند که اندازۀ پول به کار رفته در فساد اداری در سال ۲۰۱۸ در افغانستان یک اعشاریه هفت میلیارد دالر تخمین زده میشود.
