کشت زیتون در شرق افغانستان بهعنوان یک گزینه تازه و امیدوارکننده برای دهاقین مطرح شده است؛ محصولی که با نیاز کمتر به آب، میتواند به افزایش درآمد خانوادههای روستایی و مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی کمک کند.
خبرگزاری فرانسه (ایافپی) در گزارشی نوشته است که شماری از دهاقین در ولایت ننگرهار، به دلیل مقاومت درخت زیتون در برابر کمآبی، به کشت این محصول روی آوردهاند.
عبدالله اورزلا، یکی از دهاقین در قریه سیدان عربی ننگرهار، حدود ۱۵ سال پیش نخستین باغ زیتون خود را در زمین خانوادگیاش ایجاد کرد و اکنون هزاران درخت زیتون دیگر نیز در مناطق مختلف این ولایت غرس کرده است.
او میگوید که توجه به منابع محدود آب و سازگاری زراعت با تغییرات اقلیمی، از مهمترین دلایل سرمایهگذاریاش روی کشت زیتون بوده است.
به گفته کارشناسان، درختان زیتون علاوه بر مقاومت در برابر خشکسالی، به بهبود کیفیت خاک و جلوگیری از فرسایش زمین نیز کمک میکنند.
ایجاد فرصتهای کاری و افزایش درآمد
بر اساس گزارش AFP، حدود ۵۰۰ باشنده قریه سیدان عربی در فصل برداشت زیتون بهگونه دستی این محصول را جمعآوری کرده و برای تولید روغن به یک دستگاه آزمایشی روغنگیری منتقل میکنند.
صدیقالله افغان، مسئول تولید این مجموعه، گفته است که زیتونها بلافاصله پس از برداشت به روش پرس سرد روغنگیری میشوند تا کیفیت محصول حفظ شود.
روغن تولیدشده در فروشگاههای محصولات ارگانیک کابل تا ۱۷ دالر به ازای هر کیلوگرام به فروش میرسد.
فعالیتهای زراعتی اورزلا همچنان زمینه ایجاد ۱۶ شغل دایمی را در دو منطقه ننگرهار فراهم کرده است.
افزایش تولید زیتون در افغانستان
صنعت زیتونکاری افغانستان به دهه ۱۹۶۰ میلادی برمیگردد و ولایت ننگرهار از مناطق مهم تولید این محصول به شمار میرود. با این حال، جنگهای چندین دهه گذشته نزدیک به نیمی از ساحات زیتونکاری کشور را از بین برده است.
این صنعت در سالهای اخیر روند احیا و توسعه را تجربه کرده است. در سال ۲۰۱۹ تجهیزات تازهای برای کارخانه دولتی پروسس زیتون فراهم شد و میزان تولید آن نیز افزایش یافته است.
اکبرمحمد هاشمی، رئیس این شرکت دولتی، گفته است که کارخانه یادشده در سال گذشته حدود ۱۳۵ هزار لیتر روغن زیتون تولید کرده و پیشبینی میشود این رقم در سال جاری به ۱۴۳ تا ۱۶۵ هزار لیتر برسد.
تمام تولیدات این کارخانه در داخل افغانستان به فروش میرسد، اما مسئولان امیدوارند در آینده زمینه ورود محصولات زیتون افغانستان به بازارهای بینالمللی نیز فراهم شود.
همچنان، سازمان خوراک و زراعت ملل متحد (افایاو) از غرس ۳۸۱ هکتار باغ زیتون در افغانستان حمایت کرده و این محصول را فرصتی برای ایجاد درآمد پایدار خانوادههای روستایی دانسته است.
با وجود گسترش زیتونکاری، محدودیتهای بانکی و دشواری دسترسی به بازارهای جهانی همچنان از چالشهای مهم صادرات این محصول به شمار میروند.
با این حال، برای بسیاری از دهاقین شرق افغانستان، درخت زیتون تنها یک محصول زراعتی نیست، بلکه امیدی برای ایجاد اشتغال، افزایش درآمد و مقابله با خشکسالیهای فزاینده محسوب میشود.
