نویسنده: ژائو شینگ سفیر جمهوری خلق چین در افغانستان
در ماه مارچ سال ۲۰۲۶، چین «طرح کلی پانزدهمین برنامه پنجساله توسعه اقتصادی و اجتماعی ملی» را منتشر کرد که در آن بر تعهد قاطع و دوامدار چین به گسترش گشایش در سطح بلند، تقویت همکاریهای باکیفیت در چارچوب ابتکار کمربند و جاده، و کاوش عرصههای جدید همکاری مانند توسعه سبز، هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال، صحت عامه و زراعت تأکید شده است. در شرایطی که اقتصاد جهانی با کاهش رشد، چالشهای دشوار، افزایش عدم قطعیتها و بیثباتیهای رو به گسترش روبهرو است، برنامهریزی چین برای آینده واقعاً فرصتهای ارزشمند توسعهای را برای دوستان ما در کشورهای در حال توسعه فراهم میسازد که افغانستان نیز بدون شک شامل آن میباشد.
همین چند هفته پیش، هیأتی از تاجران افغان سفری به چین انجام دادند که در جریان آن از سه شهر، یعنی ایوو (Yiwu)، هانگژو (Hangzhou) و شانگهای (Shanghai) بازدید کردند. آنان از نزدیک با دستاوردها و پیشرفتهای چین در بخشهای تجارت دیجیتال، فناوریهای انرژی تجدیدپذیر، برنامهریزی شهری و سایر عرصهها آشنا شدند. همه اعضای این هیأت تحت تأثیر شبکه پویای تجارت بینالمللی شهر ایوو، صنایع پررونق فناوریهای نوآورانه در هانگژو، و عملکرد برجسته شانگهای در مدیریت یک ابرشهر مدرن قرار گرفته بودند. دوستان افغان ما در این سفر به من گفتند که چین در زمینه ایجاد زیربناهای پیشرفته، رشد اقتصاد دیجیتال و توسعه بخش صنعتی، موفقیتها و دستاوردهای چشمگیری داشته است؛ به گونهای که همکاریهای عملی میان چین و افغانستان در عرصههای مختلف، بدون شک از چشمانداز گستردهتر و آیندهای حتی روشنتر برخوردار خواهد بود.
در حال حاضر، چین و افغانستان با فرصتهای جدیدی برای همکاریهای تجاری و اقتصادی روبهرو هستند. نخست، اقتصادهای دو کشور مکمل یکدیگر میباشند. چین دارای یک نظام صنعتی کامل، مزیتهای فناوری، نیروی انسانی متخصص فراوان و بازار گسترده است؛ در حالی که افغانستان از منابع غنی مانند معادن و محصولات زراعتی برخوردار میباشد. در سالهای اخیر، محصولات افغانستان مانند جلغوزه سیاه و میوههای خشک به چین صادر شدهاند که این امر، پایهای محکم و استوار برای تجارت میان چین و افغانستان فراهم ساخته است. از سال ۲۰۲۴ بدینسو، چین بهطور رسمی برای افغانستان معافیت تعرفهای صفر درصد را بر تمامی اقلام تعرفهای (۱۰۰ درصد خطوط تعرفهای) فراهم کرده است. در سال ۲۰۲۵، حجم تجارت میان چین و افغانستان به رکورد تاریخی ۱.۸۹ میلیارد دالر امریکایی رسید که نسبت به سال قبل، نزدیک به ۲۰ درصد افزایش را نشان میدهد. در آینده، با متنوعسازی بیشتر کالاهای تجارتی، گسترش حجم مبادلات و بهینهسازی مسیرهای تجارتی، چین و افغانستان در موقعیت مناسبی قرار دارند تا رشد بیشتری را در عرصه تجارت به ثبت برسانند.
دوم، دو کشور ما از فرصتهای بهتری برای همکاریهای باکیفیت در زمینه زیربناها و اتصال منطقهای برخوردار هستند. رشد اقتصادی به وجود زیرساختهای مناسب منطقهای و شبکههای مؤثر حملونقل و لوژستیکی وابسته است. چین در ارائه خدمات باکیفیت ترانسپورتی و لوژستیکی، تجربه گستردهای اندوخته است که نه تنها به توسعه خود چین شتاب بخشیده، بلکه به همکاریهای اقتصادی منطقهای نیز پویایی تازهای داده است. در مورد افغانستان، تقویت اتصال منطقهای بدون تردید موجب افزایش رشد تجارت خواهد شد و در نتیجه، به ایجاد فرصتهای بیشتر شغلی و بهبود سطح زندگی مردم کمک خواهد کرد؛ افزون بر آن، این امر همکاریهای منطقهای را نیز تقویت خواهد نمود.
علاوه بر این، در حالی که رشد اقتصادی روزبهروز بیشتر از سوی فناوریهای دیجیتال تقویت میشود، انتظار میرود همکاری در عرصههایی چون انرژی نو، مدیریت شهری و حفاظت از محیط زیست دستاوردهای بیشتری به همراه داشته باشد. افغانستان با چالشهای گوناگونی ناشی از کمبود انرژی و مدیریت زبالهها روبهرو است. در واقع، چین بهعنوان یک شریک قابل اعتماد و همکار، آماده است تا دانش تخنیکی و تجارب موفق خود را در زمینه توسعه سبز و بهبود مدیریت شهری با افغانستان شریک سازد. از طریق تبادل فناوری و همکاریهای عملی در این عرصهها، دو کشور میتوانند فصل تازهای از همکاریهای اقتصادی را آغاز کنند.
با این حال، آنچه باید همواره مدنظر داشته باشیم این است که در مسیر دستیابی به توسعه باکیفیت، امنیت یک عامل بسیار مهم و تعیینکننده است. یک محیط پایدار، امن و باثبات میتواند یک کشور یا یک منطقه را در جذب بهتر سرمایهگذاری، گسترش تجارت و شکوفاسازی ظرفیتهای رشد اقتصادی توانمند سازد. طرف چین صمیمانه امیدوار است که دوستان افغان ما در ایجاد و شکلدهی یک محیط امن، باثبات، تسهیلگر و کارآمد برای توسعه اقتصادی و فعالیتهای تجاری نقش مؤثر ایفا نمایند؛ محیطی که بدون شک، در نتیجه آن، اتباع خارجی نیز با اعتماد و آرامش بیشتری بتوانند در افغانستان زندگی کنند، کار نمایند، سرمایهگذاری کنند و به پیشرفت برسند.
چین آمادگی دارد تا با دوستان افغان در زمینه اجرای مؤثر «ابتکار توسعه جهانی» (GDI) که از سوی جلالتمآب محترم رئیسجمهور شی جینپینگ پیشنهاد شده است، و نیز در پیشبرد همکاری باکیفیت در چارچوب ابتکار کمربند و جاده، همکاری نماید تا همکاریهای عملی چین و افغانستان بیش از پیش تعمیق یابد، فرصتهای توسعه به اشتراک گذاشته شود و سهم بیشتری در رفاه و ثبات منطقهای و همچنین رفاه و آسایش دو ملت ایفا گردد.