کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد اعلام کرده است که نگرانی اصلی این نهاد، تأمین ایمنی و حفاظت از بازگشتکنندگان افغان است؛ افرادی که در شرایط کنونی با آسیبپذیریهای جدی روبهرو هستند.
به گفته این نهاد، با وجود افزایش تنشها و درگیریها در خاورمیانه، بهویژه در ایران، تا کنون افزایش چشمگیری در بازگشت افغانها از این کشور مشاهده نشده است؛ اما این سازمان برای احتمال ورود گسترده مهاجران به افغانستان آمادهگی میگیرد.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد گفته است که برنامههای احتیاطی در گذرگاههای مرزی کلیدی، بهویژه در گذرگاه اسلام قلعه، روی دست گرفته شده تا در صورت افزایش ناگهانی شمار بازگشتکنندگان، کمکهای ضروری بهگونه سریع فراهم شود.
این نهاد میافزاید که در حال حاضر کمکهای نقدی، خدمات حفاظتی، سرپناه موقت، مراقبتهای صحی و روند ثبتنام برای بازگشتکنندگان از ایران فراهم شده است.
در همین حال، فرامرز برزین، معاون سخنگوی کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل، میگوید:«نگرانی اصلی ما همچنان ایمنی و حفاظت از بازگشتکنندگان افغان است که در شرایط فعلی، بهویژه آسیبپذیر هستند. با وجود آنکه هنوز افزایش قابل توجهی در بازگشتهای مرزی از ایران مشاهده نشده، کمیساریا بهگونه فعال برای افزایش احتمالی ورود مهاجران آماده میشود.»
او افزوده است که برنامههای احتیاطی در گذرگاههای مرزی، از جمله اسلامقلعه، اجرا شده تا در صورت افزایش شمار بازگشتکنندگان، کمکهای فوری در اختیار آنان قرار گیرد.
این در حالی است که بازگشتهای اجباری یا تحت فشار مهاجران افغان از ایران و پاکستانن همچنان ادامه دارد؛ موضوعی که به گفته نهادهای بشردوستانه، چالشهای انسانی در افغانستان را افزایش داده است.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل میگوید که با همکاری شرکای بینالمللی خود وضعیت را بهگونه دقیق زیر نظر دارد و تلاش میکند پاسخهای بشردوستانه را بر اساس نیاز گروههای آسیبپذیر، از جمله زنان، کودکان و افراد در معرض خطر، تنظیم کند.
در عین حال، بسیاری از مهاجران افغان به دلیل فشار مقامهای کشورهای میزبان یا نگرانی از ناامنی و تنشهای منطقهای مجبور به بازگشت به افغانستان میشوند؛ بازگشتی که اغلب با مشکلاتی چون فقر، بیکاری و نبود سرپناه مناسب همراه است.