بانک مرکزی افغانستان (د افغانستان بانک) اعلام کرده است که طی چهار سال گذشته نزدیک به ۱۵ میلیارد افغانی کهنه را جمعآوری و سوزانده است.
با وجود آنکه بانک مرکزی از نابود کردن حجم بزرگی از اسکناسهای کهنه خبر میدهد، بسیاری از باشندگان کابل میگویند اسکناسهای فرسوده همچنان بهطور گسترده در بازار در گردش است و برای آنان مشکلات زیادی ایجاد کرده است. آنان از بانک مرکزی میخواهند تا برای حل این مشکل اقدامات جدی انجام دهد.
مدثر، یکی از باشندگان کابل، گفت: «این روزها پول بسیار کهنه است. شسته شده، فرسوده شده و بسیاری از شمارههای سریال محو شده است. دوستان ما این پولها را به ما میآورند و اگر قبول نکنیم ناراحت میشوند.»
عبدالواسی، باشندۀ دیگر کابل، افزود: «ما میخواهیم هموطنان ما بدانند که افغانی هویت ماست و باید بهدرستی در کیفهای خود نگهداری شود.»
در همین حال، کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که سوزاندن افغانیها در زمانی که کشور با چالشهای اقتصادی روبهرو است، میتواند به اقتصاد آسیب بیشتری بزند. به باور آنان، تنها جمعآوری اسکناسهای کهنه کافی نیست و بانک مرکزی باید روشهای تازهای را برای جلوگیری از فرسوده شدن پول در نظر بگیرد.
محمدنبی افغان، اقتصاددان، گفت: «این همه یک زیان است، چون شما پول خرج میکنید تا اسکناسها را جمع کنید، آنها را از بین ببرید و سپس پول تازه چاپ کنید تا دوباره به سیستم تزریق شود. این کار تلاش زیادی میطلبد. راه بهتر این است که آگاهی مردم بالا برده شود تا آنها از پولهایشان درست نگهداری کنند.»
با وجود نگرانیها، د افغانستان بانک اطمینان میدهد که برنامههای مشخصی برای حل این مشکل در نظر گرفته شده است. به گفته سخنگوی این بانک، در کنار جمعآوری اسکناسهای کهنه، تلاشهایی نیز برای گسترش بانکداری دیجیتال صورت میگیرد تا وابستگی به پول نقد کاهش یابد.
حسیبالله نوری، سخنگوی بانک، گفت: «برای کاهش گردش پول نقد در بازار، د افغانستان بانک در حال ترویج بانکداری الکترونیکی در کشور است و در این زمینه پیشرفتهای قابلتوجهی حاصل شده است. از شهروندان میخواهیم کارتهای افپی (AfPay) را از بانکهای خصوصی دریافت کنند تا به گسترش بانکداری دیجیتال کمک کنند.»
در حالی که بسیاری از شهروندان همچنان از مشکلات ناشی از اسکناسهای کهنه شکایت دارند، کارشناسان تأکید میکنند که بانکداری مدرن نه تنها از فرسودگی پول جلوگیری میکند بلکه به افزایش شفافیت در نظام مالی کشور نیز کمک مینماید.