نویسنده: جاو شینګ سفیر چین در افغانستان
در تاریخ ۷ ژوئن ۲۰۲۴، هفتاد و هشتمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامهای به ابتکار چین، روز ۱۰ ژوئن هر سال را به عنوان “روز جهانی گفتوگوی میان تمدنها” تعیین کرد. این روز با هدف ارتقای آگاهی جهانی نسبت به ارزش تنوع تمدنی و ترویج گفت وگو، احترام متقابل، بردباری و همبستگی جهانی نامگذاری شده است. به تازگی، به مناسبت نخستین “روز جهانی گفت وگوی میان تمدنها” آقای وانگ یی، عضوکمیته سیاسی مرکزی حزب کمونیست چین و وزیر امور خارجه، طی پیامی ویدیویی از تمامی کشورها خواست تا با مشارکت در گفتوگوی تمدنی، در ساخت جهانی بهتر همکاری کنند.
جهان امروز در حال گذار از دگرگونیهای ژرفی است که در طول یک قرن گذشته بیسابقه بودهاند. در مواجهه با تنشهای فزاینده ژئوپلیتیکی و تشدید منازعات منطقهای، بشریت بار دیگر در برابر یک بزنگاه تاریخی قرار گرفته است. تمدنها باید از طریق گفت وگو، راههایی برای همزیستی مسالمت آمیز و توسعه مشترک جستجو کنند. در سال ۲۰۲۳، شی جین پینگ، رئیسجمهور چین، ابتکار تمدن جهانی را مطرح کرد؛ ابتکاری که بر تبادلات میان تمدنها و یادگیری متقابل تأکید دارد و موجب پیشبرد روند تکامل تمدنهای بشری میشود. این ابتکار، انرژی مثبتی را به فرایند مدرنسازی جهانی و ساخت جامعه ی با سرنوشت مشترک برای بشریت تزریق کرده و راهحلهای چین محور را برای مقابله با چالشهای جهانی ارائه میدهد.
ابتکار تمدن جهانی با روند زمانه در جهت توسعه و پیشرفت تمدنهای جهان همسو است. مدرنسازی در چین ریشه در فرهنگ اصیل و کهن این کشور دارد؛ مدرنسازیای که در عین حفظ تداوم تمدن چینی، از دستاوردهای برجسته تمامی تمدنهای بشری بهره میگیرد. چین از تلاش همه کشورها برای یافتن مسیرهای مستقل خود در مسیر مدرنسازی حمایت میکند. دوازده سال پیش، چین ابتکار” کمربند ویک راه ” را مطرح کرد که به گسترش مشارکتها در زمینههای اقتصادی و توسعه سیاسی منجر شده است. از آن زمان، تمدنها از رهگذر تجارت و تعاملات فرهنگی به تبادل و یادگیری متقابل پرداخته اند و رشد و شکوفایی مشترک را ترویج کردهاند.
ابتکار تمدن جهانی پاسخی است به خواست مشترک جامعه بینالمللی برای پاسداری از تنوع تمدنهای جهان. جهان ما از تمدنهایی گوناگون و رنگارنگ تشکیل شده است و هیچ تمدنی ذاتاً برتر از دیگری نیست. رئیسجمهور شی جینپینگ بارها بر اهمیت تنوع بهعنوان ویژگی بنیادین تمدن بشری تأکید کرده است. این ابتکار با تأکید بر لزوم احترام به تنوع تمدنهای جهانی آغاز میشود و دیدگاه بلند و عزم چین را برای همکاری صمیمانه با تمامی کشورها در جهت نگارش فصلی نو از همکاری تمدنی به نمایش میگذارد — جهانی که در آن کشورها به میراث منحصربه فرد خود ارج می نهند، فرهنگهای دیگر را ارج میگذارند و در مسیر شکوفایی مشترک گام برمیدارند.
ابتکار تمدن جهانی مسیری روشن برای تحقق خواست مشترک ملتهای گوناگون در جهت تقویت تبادلات میان تمدنی و ترویج شکوفایی و توسعه فرهنگی ترسیم میکند. با تعمیق جهانی شدن اقتصادی، تمدنهای مختلف بیش از پیش در پی آموختن از یکدیگر هستند، در حالی که همزمان سنتهای خویش را باز زنده میسازند و از رهگذر آن به بالندگی میرسند. این ابتکار بر آن است که تبادل فرهنگی جایگزین بیگانگی شود، یادگیری متقابل بر برخورد تمدنها غلبه یابد و همزیستی جایگزین احساس برتری گردد. این ابتکار، جدید ترین تلاش برجسته چین در جهت ارتقای تبادل و همکاری میان تمدنهای جهان بهشمار میرود.
افغانستان از تاریخ کهن و تمدنی درخشان و باستانی برخوردار است. با خرسندی مطلع شدم که بر اساس گزارشهای اخیر رسانهها، موزه ملی افغانستان تنها در سال گذشته بیش از ۶٬۷۰۰ اثر فرهنگی ارزشمند را به مجموعه خود افزوده است؛ اقدامی معنا دار که میراث فرهنگی کشور را غنا میبخشد. چین و افغانستان، بهعنوان دو کشور همسایه با دوستی دیرینهای به قد مت هزاران سال، پیشینهای طولانی در زمینه تبادلات فرهنگی دارند؛ تبادلاتی که بر پایه احترام متقابل و درک مشترک از ارزشهای تمدنی استوار است. پیوندهای پایداری که از طریق جاده ابریشم باستانی شکل گرفت، تا به امروز تداوم یافتهاند. تمدنهای کهن دو کشور ما، از رهگذر این تعاملات پربارتر و از مسیر یادگیری متقابل رنگینتر شدهاند.
امسال هفتادمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک میان چین و افغانستان است. چین آماده است تا در کنار افغانستان، تبادلات مردمی را گسترش دهد، پیوندهای فرهنگی را تقویت کند و با بهرهگیری از توان تمدنی، به تلاش مشترک دو کشور برای دستیابی به رفاه و توسعه، نیرویی تازه ببخشد — تلاشی در جهت ساختن جامعهای هم سرنوشت، نزدیکتر و متحد تر از همیشه.
در نخستین” روز جهانی گفتوگوی میان تمدنها ” بیایید این لحظه را به عنوان نقطه آغازی نوین تلقی کنیم تا ابتکار تمدن جهانی را با جدیت اجرا کنیم، گفتوگو و همکاری میان تمدنهای جهان را تعمیق بخشیم، و نیرویی نیرومند از ارزشهای مشترک بشری — صلح، توسعه، برابری، عدالت، دموکراسی و آزادی — گرد آوریم . بیایید همصدا و هم قدم، به سوی آیندهای روشنتر گام برداریم؛ آیندهای که در آن کشورها به میراث منحصربه فرد خود ارج مینهند، فرهنگ های دیگر را ارج میگذارند و شکوفایی مشترک را ترویج میکنند.