صد روز نخست حکومتداری امارت اسلامی در افغانستان در تلاش برای جلب توجه جهانیان برای به رسمیت شناختن امارت اسلامی گذشت. در این مدت، دستگاه دپلماسی کشور به رهبری امیر خان متقی اقدام به هر تلاشی برای به رسمیت شناخته شدن حکومت جدید به رهبری مولوی هبت الله آخندزاده انجام داد.
از سفرهای منطقهای و فرامنطقهای گرفته تا دیدارها با مقامهای کشورهای آسیایی و اروپایی و حتا ارسال نامهای در پیوند به آزاد سازی ذخایر ارزی به کانگرس امریکا؛ اما این تلاشهای دپلماتیک طالبان در این مدت چقدر کارساز بوده است.
از روز نخست رویکار آمدن امارت اسلامی تا امروز که صد روز میشود، نمایندهگان دیپلماتیک دستکم شش کشور به افغانستان سفر کردهاند.
فیض حمید رییس استخبارات پاکستان، شاه محمود قریشی وزیر خارجه پاکستان، مطلق بن ماجد القحطانی نماینده ویژه قطر، عبدالعزیز کاملوف وزیر خارجه ازبیکستان، حسن کاظمی قمی نماینده ویژه ایران در امور افغانستان، ایمایل دی بونت نماینده ویژه هالند، یاسپر ویک نماینده ویژه آلمان از چهرههایی استند که در این مدت برای بهبود روابط با افغانستان و تلاش برای تعامل با حکومت جدید به افغانستان آمده اند.
فخرالدین قاری زاده، مشاور پیشین وزارت امور خارجه در این باره گفت: «سیاست خارجی و روابط دیپلمایتک امارت اسلامی در صد روز نخست با کشورهای خارجی بسیار محدود و در سطح چند کشور منطقه و همسایه بوده. جهان به استثنای پاکستان، چین، قطر و امارات متحده عربی منتظر استند که آیا طالبان به آنچه که میگویند و در رسانهها اعلام میکنند، آیا متعهد هستند یا خیر.»
دستگاه دیپلماسی امارت اسلامی هم در این مدت پر تحرک بوده است؛ امیر خان متقی، سرپرست وزارت امور خارجه دستکم به سه کشور منطقه و فرا منطقه سفر کرده و شش نشست مهم منطقهای و جهانی نیز با محوریت افغانستان برگزار شده است.
در صد روز پسین، مسکو، تهران، اسلامآباد، دهلی نو، چین، گروه جی بیست در روم و شورای امنیت سازمان ملل میزبان نشستهایی در باره افغانستان بودهاند.
برآیند این نشستها، اما نتوانسته خواست امارت اسلامی را که به رسمیت شناختن آنان است، برآورده کند.
تشکیل حکومت فراگیر، رعایت ارزشهای حقوق بشری، تضمین حق کار برای زنان و تحصیل دختران، تضمین حفظ آزادی بیان و تبدیل نشدن خاک افغانستان به پناهگاه امن هراسافگنان از مسایل کلیدی است که در هر نشستی بر تحقق آنان پافشاری شده است، اما امارت اسلامی میگوید که همه این خواستها را عملی کرده است.
عبدالمقدم امین، آگاه مسایل سیاسی در این باره گفت: «از منظر حقوقی و قانونی، من فکر میکنم که طالبان مستحق هستند که به رسمیت شناخته شوند، گرچه از فرصتها استفاده نکردند، اما به هر حال، دید جهانی و منطقهای این است که طالبان باید تغییر کنند و با معیارهای جهانی خود را هماهنگ کنند، من فکر میکنم که مشکل فقط در همین نقطه است.»
با این همه، در این مدت روزنهیی گشوده شد تا کشورهای منطقه و جهان راه تعامل را گزینه بهتری برای تغییر اوضاع افغانستان از رهگذر مسایل بشری بدانند.
نمایندهگیهای سیاسی یازده کشور به شمول ایران، پاکستان، چین، روسیه، ترکیه، قطر، قرغیزستان، ازبکستان، کازاخستان، ترکمنستان، ایتالیا و امارات متحده عربی در افغانستان باز است، اما پاکستان، چین، روسیه و بریتانیا از شمار کشورهایی استند که بیشترین تاکیدهای مستقیم را بر تعامل با حکومت جدید در افغانستان داشتهاند.
بورس جانسون، نخست وزیر بریتانیا در مورد تعامل با افغانستان گفته است: «ممکن آنان (طالبان) به نمایندهگی از همه افغانها صحبت نکنند، اما آنان مقامهای کنونی آن کشور استند.»
عمران خان، نخست وزیر گفته است: «جهان باید با افغانستان تعامل کند، درغیر آن، در ادامهی این اوضاع طالبان به آسانی به سال ۲۰۰۱ یعنی بیست سال پیش بر میگردند.»
عبدالعزیز کاملوف، وزیرخارجه ازبیکستان گفته است: «در حال حاضر طالبان یک قدرت بزرگ افغانستان استند و آنان هیچ حمله هراسافگنانه را در بیرون از مرزهای افغانستان انجام ندادند.»
همزمان با این، امارت اسلامی درب گفتوگوها با کشور های جهان را باز میداند، دید خوشبینانهیی بر آینده روابط سیاسی با همهی کشور های جهان دارد.
انعام الله سمنگانی، معاون سخنگوی امارت اسلامی در این باره گفت: «روابط دیپلماتیک امارت اسلامی افغانستان با گذشت هر روز خوبتر میشود و شما شاهد هستید که در روزهای اخیر سفارتخانهها و نمایندهها در کابل بازگشایی شده و اکنون بیش از ده کشور در افغانستان حضور مستقیم دیپلماتیک دارد.»
روابط سیاسی افغانستان با کشورهای منطقه و جهان که سالها است پر از فراز و نشیب بوده است، معلوم نیست تکلیف به رسمیت شناختن حکومت تازه از سوی واشنگتن و دیگر کشور های جهان چه زمانی روشن میشود.
