“سخنان اخیر دونالد ترمپ در مورد مذاکرات صلح با گروه طالبان بیانگر آن است که دولت آمریکا با تمام قوا و به طور جدی در پی دست یافتن به توافق با این گروه به منظور پایان دادن به جنگ طولانی و پرتلفات افغانستان است.”
به گزارش ایسنا، بی.بی.سی در گزارشی نوشته است: ترامپ که در کنفرانس تلفنی به مناسبت عید شکرگزاری با سربازان آمریکایی مستقر در افغانستان صحبت میکرد، گفت: “ما در حال مذاکره بسیار بسیار قوی در افغانستان هستیم که خیلی از مردم در باره آن نمیدانند.”
او تاکید کرد که “ما نمیدانیم که این روند موفق خواهد شد یا نه، شاید نشود، کسی نمیداند. اگر چیزی اتفاق بیافتد، عالی خواهد بود و من بسیار خوشحال میشوم.”
در طول سه ماه گذشته تاکنون، میان نمایندگان طالبان و زلمای خلیلزاد، نماینده ویژه آمریکا برای صلح افغانستان، سه دور مذاکرات در قطر برگزار شده است.
خلیلزاد تا حالا فقط به ابراز خوشبینی و امیدواری “محتاطانه” به دست یافتن به یک توافق صلح اکتفا کرده و جزییات بیشتری دراین مورد ارائه نکرده است.
اما منابع گروه طالبان در گفتوگو با خبرگزاریهای مختلف در مورد جزییات این نشستها مطالبی گفتهاند که از جمله شامل تعیین جدول زمانی برای خروج نظامیان خارجی از افغانستان، آزادی زندانیان این گروه و خروج رهبران طالبان از فهرست تحریمها بوده است. مقامهای آمریکایی در این باره اظهارنظری نکردهاند.
تاخیر انتخابات ریاست جمهوری افغانستان هم به نقل از منابع طالبان موضوع دیگری است که در این نشستها مورد بحث قرار گرفته و روزنامه وال استریت ژورنال هم با اتکا به منابع دولتی آمریکا گزارش داده که گروه طالبان خواهان تعویق برگزاری انتخابات هستند.
زلمای خلیلزاد در نشست خبری اخیرش در کابل ابراز امیدواری کرد برگزاری انتخابات ریاستجمهوری “ضربالاجلی” برای دولت افغانستان و طالبان برای رسیدن به یک توافق صلح باشد.
مذاکرات مستقیم آمریکا و طالبان نگرانیهای زیادی را به وجود آورده که ممکن است آمریکا با دور زدن دولت افغانستان در پی سازش با طالبان باشد.
تاکنون دولت افغانستان و مقامات سفارت آمریکا در کابل تاکید داشتهاند که واشنگتن تنها نقش تسهیلکننده دراین مذاکرات را دارد اما صحبتهای تازه رئیس جمهوری آمریکا این گمانهزنی را تقویت میکند که دونالد ترامپ برای پایان دادن به طولانیترین جنگ تاریخ آمریکا به دنبال اجرای برنامههای خویش است.
با این که تا حالا اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان، مهمترین متحدان آمریکا در این کشور پنداشته شده، اما تلاشهای واشنگتن برای تماس مستقیم با طالبان و گزارشهایی در مورد “بیعلاقگی” ترامپ برای دیدار با رئیس جمهوری افغانستان گمانهزنیهایی را به وجود آورده که دولت دونالد ترامپ به هر قیمتی میخواهد با گروه طالبان به توافق برسد.
حتی اگر هزینه این توافق تاخیر انتخابات، ایجاد دولت موقت و صدمه رساندن به مشروعیت دولت افغانستان باشد.
دونالد ترامپ همواره به نقش آمریکا در جنگ افغانستان با تردید نگاه کرده و بارها پیش از ریاست جمهوریاش از جنگ افغانستان انتقاد کرده و پس از ریاست جمهوریاش هم هیچ وقت از آن به عنوان یک ماموریت مورد تایید خود یاد نکرده است.
اشرف غنی در نشستی که ماهها پیش با روزنامهنگاران در کابل داشت، در پاسخ به سوالی که مطرح کرده بودم گفت که از زمان آغاز زمامداری دونالد ترامپ وقت زیادی را برای متقاعد ساختن دولت آمریکا برای ادامه حضور نظامی در افغانستان اختصاص داده است.
او گفت که این کار آسانی نبود و حتی اشاره کرد که از راههای مختلف برای قانع کردن ترامپ استفاده کرده تا تصمیم به خروج نیروهای آمریکایی نگیرد؛ از جمله به کشته شدن پسر ژنرال جان کلی، رئیس دفتر دونالد ترامپ اشاره کرد که در سال ۲۰۱۰ در جریان جنگ با طالبان در سنگین هلمند کشته شد.
با این حال برای آمریکا و به ویژه نظامیان این کشور که هزینه مالی و جانی فراوانی در جنگ ۱۷ ساله افغانستان پرداختهاند، قبول این مساله که افغانستان را با این تصور ترک کنند که در آن “شکست” خوردهاند پذیرفتنی نخواهد بود.
آمریکا روی افغانستان به ویژه نیروهای امنیتی این کشور سرمایهگذاری زیادی کرده و سالانه میلیاردها دلار در این زمینه هزینه میکند.
تا حالا هم به نظر میرسد این نظامیان آمریکایی بودند که دونالد ترامپ را متقاعد ساختهاند تا به ادامه حضور این کشور در افغانستان تن دهد.
اما تشدید دیپلماسی صلح از سوی دولت ترامپ و اذعان بیسابقه بلندترین مقام نظامی آمریکا به اینکه طالبان در جبهه جنگ شکست نمیخورد، نشاندهنده این است که مواضع نظامیان و دولت ترامپ در مورد افغانستان هم در حال نزدیک شدن است.
شورای مشورتی صلح
رئیس جمهوری افغانستان در چند روز گذشته مشغول دیدار و رایزنی با شماری از رهبران و گروههای سیاسی بوده تا برای ایجاد “بورد مشورتی صلح” زمینهسازی کند
هرچند گفته شده که این بورد فعالیت موازی با شورای عالی صلح نخواهد داشت اما به گفته مقامات آمریکایی هدف از تشکیل آن نمایندگی از دولت افغانستان در مذاکرات متمرکز صلح با طالبان خواهد بود.
قرار است این بورد در چند روز آینده ایجاد شود.
زلمای خلیلزاد هم در نشست خبریاش در کابل با اشاره به این بورد گفت: “نمیخواهم انتظارات نادرست به وجود بیاورم ولی دولت نیاز دارد تا یک هیات معتبر و همهشمول مذاکرهکننده را که نماینده همه افغانها باشد، ایجاد کند و فکر کنم این کار در جریان است. طالبان هم هیات مذاکرهکنند خود را تغییر دادهاند و احتمالا تغییرات بیشتری هم در راه است.”
ظاهرا خلیلزاد در تلاش است که با ایجاد این هیات جدید مذاکرهکننده، هم نمایندگان گروههای مختلف سیاسی و قومی در مذاکرات مشارکت داشته باشند و هم به این نگرانی دولت افغانستان به نحوی پرداخته شود که تاکید دارد مذاکرات باید مستقیم میان دولت افغانستان و طالبان صورت بگیرد.
به نظر میرسد که شورای عالی صلح دراین مذاکرات نقش فعالی نخواهد داشت. بیشتر تحلیلگران بر این باورند که این شورا از زمان تشکیل تا حالا نتوانسته گام مهمی در پیشبرد مذاکرات با گروه طالبان بردارد و عملا اعتبار خود را دراین زمینه از دست داده است.
